ابن اسحاق اشاره مىكند و دربارهء آن مىگويد : « آن اولين كتابى است كه از ابتداى خلقت شروع شده است » . « 1 » سخاوى نيز به وجود دو كتاب اشاره نمىكند ، هنگامى كه مىگويد : « اما داستانهاى پيامبران در مبتدأ ، نوشته محمد بن اسحاق ، صاحب سيرة النبويه موجود است . . . » « 2 » او به ابن اسحاق با عنوان صاحب مغازى اشاره مىكند . « 3 » همچنين اشاره مىكند كه : سلمة بن فضل رازى ، مبتدأ و هم مغازى را از او روايت كرده و ديگران فقط مغازى را از او روايت كرده‌اند . « 4 » ما مىدانيم كه روايت او تنها قسمتى از يك كتاب نبود . اين اشارات ، بر تدوين دو كتاب جداگانه مبتدأ و سيره به دست ابن اسحاق دلالت مىكنند . مناسب است به نسخهء خطى ابن اسحاق باز گرديم كه در آن به وضوح پاسخ قاطعى خواهيم يافت . ملاحظه مىشود كه نام نسخه « السير و المغازى » است كه از سفر ابو طالب به شام و همراهى رسول خدا ( ص ) با او آغاز مىشود . البته اين شروع قسمت دوم است و اين نسخهء خطى با قسمت پنجم كه با درگذشت خديجه آغاز گرديده ، خاتمه مىيابد . تعداد صفحات اين چهار قسمت 167 صفحه است و تمامى آن متعلق به دورهء مكى است . هر جزء از آن 40 صفحه است و اگر قسمت مربوط به دوره اول يا زمان مبعث پيامبر ( ص ) را كه 44 صفحه مىشود ، در نظر بگيريم ، مىبينيم كه خود اين موضوعات در سيرهء ابن هشام موجود است ( كه بين صفحات 190 تا 248 قرار گرفته است ) . البته با صرف نظر از بخشها و رواياتى از نسخهء خطى ابن اسحاق ، كه ابن هشام آنها را حذف كرده است . از سوى ديگر ، جزء اول اين نسخه مفقود است . اگر فرض كنيم كه آن ، حدود 40 صفحه باشد ؛ امكان ندارد با 190 صفحه در سيرهء ابن هشام برابر شود . بايد متذكر شد كه مسائل مربوط به يمن از صفحه 15 - 78 ، يعنى حدود 64 صفحه را به خود اختصاص داده است و بقيه مربوط به نسب پيامبر ( ص ) ، قريش و كعبه و عبادات عرب مىباشد . با اين سخن ، به وضوح روشن مىشود كه اين نسخه خطى ممكن نيست همان نسخه‌اى باشد كه به مبتدأ - روزگارى از ايام - پرداخته است ؛ زيرا كه آن تنها به سيرهء پيامبر پرداخته و بر ظهور اسلام در مكه و مدينه نظرى ندارد .

--> ( 1 ) . البدء و التاريخ ، ج 1 ، ص 149 ؛ ج 2 ، ص 38 . ( 2 ) . الاعلان بالتوبيخ ، ص 94 . ( 3 ) . همان ، ص 151 . ( 4 ) . همان ، 99 .